In Nederland vormen de Provinciale Staten (meestal kortweg de Staten genoemd) sinds 11 maart 2003 het collectief van volksvertegenwoordigers binnen de provincie. Voor deze datum vormden de Provinciale Staten juist het bestuur van de provincie. De hoofdtaak van de Provinciale Staten is thans het controleren van het bestuur, dat gevormd wordt door de Gedeputeerde Staten.

De leden van de Provinciale Staten (Statenleden) worden iedere vier jaar rechtstreeks door de stemgerechtigde inwoners van de provincie gekozen. Het aantal leden is afhankelijk van het inwonertal en loopt uiteen van 39 voor een provincie met minder dan 200.000 inwoners, tot 55 voor een provincie met meer dan 2.000.000 inwoners.

Op hun beurt kiezen deze gekozenen weer de leden van de Gedeputeerde Staten en van de Eerste Kamer.

Van 1813 tot 1850 kozen de adellijke leden van de ridderschappen een derde van de leden van Provinciale Staten. Thorbeckes hervorming en de provinciewet van 1850 maakten aan dit adellijke privilege een einde.

In mei 2008 besloten de Limburgse Provinciale Staten zichzelf om te dopen tot Limburgs Parlement. Daarmee is Limburg de enige provincie waar de volksvertegenwoordiging niet meer Provinciale Staten heet.